3.4 Vastrentende waarden

De samenstelling en het verloop van de post vastrentende waarden zijn als volgt:

2016 (bedragen x € 1 miljoen)

Balans­waarde begin jaar

Aankopen

Verkopen

Waarde­verande­ringen

Balans­waarde eind jaar

      

Beleggingen voor risico pensioenfonds

     

Leningen

528

707

(136)

33

1.132

Obligaties

59.903

19.966

(18.970)

3.764

64.663

Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

60.431

20.672

(19.106)

3.797

65.795

      

Geldmarktbeleggingen

12.032

   

12.875

Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

72.463

   

78.670

      

Beleggingen voor risico deelnemer

     

Leningen

-

-

-

-

-

Obligaties

21

8

(10)

2

21

Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

21

9

(10)

2

21

      

Geldmarktbeleggingen

6

   

8

Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

27

   

29

      

Totaal

72.490

   

78.699

    2015 (bedragen x € 1 miljoen)

    Balans­waarde begin jaar

    Aankopen

    Verkopen

    Waarde­verande­ringen

    Balans­waarde eind jaar

          

    Beleggingen voor risico pensioenfonds

         

    Leningen

    602

    117

    (238)

    47

    528

    Obligaties

    51.237

    23.000

    (13.893)

    (441)

    59.903

    Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

    51.839

    23.117

    (14.131)

    (394)

    60.431

          

    Geldmarktbeleggingen

    15.840

       

    12.032

    Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

    67.679

       

    72.463

          

    Beleggingen voor risico deelnemer

         

    Leningen

    -

    -

    -

    -

    -

    Obligaties

    29

    11

    (19)

    -

    21

    Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

    29

    11

    (19)

    -

    21

          

    Geldmarktbeleggingen

    9

       

    6

    Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

    38

       

    27

          

    Totaal

    67.717

       

    72.490

      Van de obligatiebeleggingen is € 15.854 miljoen (2015: € 14.215 miljoen) belegd in PGGM beleggingsfondsen. In de hierna opgenomen specificaties is, voor zover het PGGM beleggingsfondsen betreft, het verslaggevingsbeginsel ‘look through’ toegepast.

      De samenstelling van de leningen en obligaties naar contractuele resterende looptijd per balansdatum is als volgt:

      2016

          
           

      (bedragen x € 1 miljoen)

      < 1 jaar

      1-5 jaar

      > 5 jaar

      Totaal

           

      Leningen en obligaties

      2.722

      19.484

      43.610

      65.816

           

      2015

          
           

      (bedragen x € 1 miljoen)

      < 1 jaar

      1-5 jaar

      > 5 jaar

      Totaal

           

      Leningen en obligaties

      4.587

      21.982

      33.883

      60.452

        De kredietwaardigheid van de leningen en obligaties per balansdatum kan als volgt worden weergegeven:

         

        2016

        2015

        AAA-rating

        38%

        43%

        AA-rating

        21%

        17%

        A-rating

        6%

        7%

        BBB-rating

        12%

        10%

        BB- en lagere rating

        11%

        13%

        Geen rating

        12%

        10%

           

        Totaal

        100%

        100%

          Leningen

          In de post leningen zijn begrepen beleggingen in hypothecaire leningen, participaties in een mezzaninefonds en participaties in hedge funds die overwegend beleggen in leningen.

          De samenstelling van de leningen naar rentevoet per balansdatum is als volgt:

          (bedragen x € 1 miljoen)

          2016

          2015

             

          Leningen met vaste rente

          896

          215

          Leningen met variabele rente

          1

          2

          Inflation linked leningen

          18

          24

          Overige leningen

          217

          287

             

          Totaal

          1.132

          528

            Beleggingen in hypothecaire leningen welke zijn opgenomen onder de leningen met vaste rente.

            Obligaties

            Onder obligaties zijn beursgenoteerde obligaties en participaties of aandelen in niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die overwegend in beursgenoteerde obligaties beleggen, verantwoord.

            De samenstelling van de obligaties naar rentevoet per balansdatum is als volgt:

            (bedragen x € 1 miljoen)

            2016

            2015

               

            Obligaties met vaste rente

            48.507

            46.996

            Obligaties met variabele rente

            2.786

            2.458

            Inflation linked obligaties

            7.908

            7.163

            Structured credits

            5.483

            3.307

               

            Totaal

            64.684

            59.924

              De portefeuille structured credits bevat private gestructureerde kredietrisico delende contracten ('credit risk sharing transacties'). Deze gestructureerde transacties ad. € 5.483 miljoen (2015: € 3.307 miljoen) zijn transacties waarin PFZW het kredietrisico met betrekking tot specifieke leningportefeuilles van tegenpartijen (banken) gedeeltelijk overneemt. Met deze transacties maken de banken een deel van hun kapitaal vrij, omdat een deel van de potentiële verliezen op de portefeuille wordt gedekt door PFZW. PFZW ontvangt hiervoor een vergoeding. De nominale waarde bedraagt € 4.827 miljoen. Dit is representatief voor het bedrag dat aan kredietrisico wordt gelopen. De credit risk sharing transacties zijn op twee manieren gestructureerd, via een credit linked note ('CLN-structuur') of via een kredietderivaat c.q. een credit default swap ('CDS-structuur').

              De indeling naar staats- en bedrijfsobligaties per balansdatum is als volgt:

              (bedragen x € 1 miljoen)

              2016

              2015

                 

              Staatsobligaties

              44.721

              43.818

              Bedrijfsobligaties

              19.963

              16.106

                 

              Totaal

              64.684

              59.924

                Geldmarktbeleggingen

                In de post geldmarktbeleggingen zijn begrepen het saldo van bankrekeningen en geldmarktinstrumenten.

                De samenstelling van de geldmarktbeleggingen per balansdatum is als volgt:

                (bedragen x € 1 miljoen)

                 

                2016

                 

                2015

                     

                Banktegoeden in rekening-courant

                108

                 

                92

                 
                     

                Totaal liquide middelen

                 

                108

                 

                92

                     

                Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V.

                12.775

                 

                11.946

                 
                     

                Subtotaal

                 

                12.775

                 

                11.946

                     

                Totaal

                 

                12.883

                 

                12.038

                  Van de liquide middelen staat een bedrag van € 12 miljoen (ultimo 2015: € 20 miljoen) niet ter vrije beschikking. Dit betreft saldi op margin accounts die worden aangehouden in verband met futureposities.

                  PGGM Vermogensbeheer B.V. is de door het fonds aangestelde vermogensbeheerder, die ook voor andere pensioenfondsen en de beleggingsinstellingen van PGGM de vermogensbeheerder is. Voor het fonds en de overige pensioenfondsen en beleggingsinstellingen die een daartoe strekkend mandaat hebben afgegeven, voert PGGM Vermogensbeheer B.V. het treasurymanagement in gezamenlijkheid uit. Voor de uitvoering van dit gezamenlijke beheer houdt PGGM Vermogensbeheer B.V. op naam van PGGM Treasury B.V. bankrekeningen en geldmarktinstrumenten aan voor rekening en risico van haar opdrachtgevers. Als gevolg hiervan ligt het economisch eigendom van bedoelde bankrekeningen en geldmarktinstrumenten bij de opdrachtgevers van PGGM Vermogensbeheer B.V. en ligt het juridisch eigendom bij PGGM Treasury B.V.

                  Belangrijkste reden voor de oprichting van PGGM Treasury B.V. is het behoud van de voordelen van gecentraliseerde treasury-activiteiten. Om meerdere pensioenfondsen als klant te kunnen bedienen, heeft PGGM beleggingsfondsen opgericht. Hierdoor zijn de beleggingen juridisch van elkaar gescheiden en is het noodzakelijk om ten behoeve van effectief liquiditeitsmanagement de treasury-activiteiten via een aparte juridische entiteit te centraliseren. Andere belangrijke voordelen van de gecentraliseerde treasury-activiteiten zijn risicoreductie en lagere kosten.

                  Ultimo verslagperiode gaat het om een vordering van € 12.775 miljoen (ultimo 2015: € 11.946 miljoen) waarvan PFZW alleen het economisch eigendom houdt. Dit bedrag is gepresenteerd onder Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V. voor rekening en risico van PFZW. De voordelen, zoals netting en rentecompensatie, die met dit gezamenlijke beheer behaald worden, worden naar rato van het absolute belang in de gezamenlijkheid over de participanten van PGGM Treasury B.V. verdeeld.

                  De omvang van het saldo aan geldmarktinstrumenten ultimo verslagperiode is grotendeels het gevolg van de toename van het ontvangen collateral. Door de toegenomen waarde van de derivatenposities van PFZW is het ontvangen collateral ook toegenomen naar € 12.473 miljoen ultimo verslagperiode (ultimo 2015: € 10.722 miljoen). Collateral wordt voornamelijk in de vorm van cash ontvangen.

                  De samenstelling van het saldo van de balanspost Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V. per balansdatum is als volgt:

                    

                  2016

                   

                  2015

                  Obligaties

                  51%

                   

                  50%

                   

                  Derivaten

                  0%

                   

                  0%

                   

                  Callgelden bij banken

                  0%

                   

                  0%

                   

                  Deposito's bij banken

                  22%

                   

                  13%

                   

                  Liquiditietsfondsen

                  12%

                   

                  15%

                   

                  Vorderingen uit hoofde van reverse repo's

                  16%

                   

                  23%

                   

                  Vordering uit hoofde van beleggingsactiviteiten

                  0%

                   

                  0%

                   
                       

                  Totaal bezittingen

                   

                  101%

                   

                  101%

                  Schulden uhv beleggingsactiviteiten

                  (1%)

                     

                  Schulden uit hoofde van repo's

                  0%

                   

                  (1%)

                   
                       

                  Totaal schulden

                   

                  (1%)

                   

                  (1%)

                       

                  Totaal

                   

                  100%

                   

                  100%

                    Omdat binnen PGGM Treasury B.V. naar weinig renterisico wordt gestreefd, wordt van de obligaties het renterisico gereduceerd door gebruik te maken van interest rate swaps met een beperkte looptijd. De swaps zijn verantwoord onder derivaten.

                    De vorderingen uit hoofde van reverse repo’s hebben betrekking op verstrekte liquiditeiten waarvoor onderpand in de vorm van obligaties met minimaal een AA-rating en liquide middelen is verkregen. De vorderingen hebben overwegend een kortlopend karakter.

                    De geldmarktbeleggingen zijn liquide, mede omdat een groot gedeelte van de kaspositie het collateral is op de rentederivaten. Wanneer de rente stijgt, dalen de derivaten in waarde en moet het ontvangen collateral direct worden terugbetaald. Daarom is de gemiddelde looptijd van beleggingen kort: tot maximaal één maand en zijn de obligaties vrijwel allemaal vrij verhandelbaar of uit te lenen.