Op weg naar een toekomstbestendig pensioenstelsel

SER en kabinet

De discussie over de toekomst van het pensioenstelsel kreeg in 2016 een vervolg. In mei 2016 presenteerde de SER vier varianten voor een nieuw pensioencontract. Net voor de zomer reageerde het kabinet hierop in de Perspectiefnota Toekomst pensioenstelsel. Het kabinet vond twee varianten interessant die de SER had gepresenteerd. Naast een ambitieovereenkomst met collectieve risicodeling (variant SER I-B) was dat een persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling door middel van een buffer (variant SER IV-C). De ambitievariant is in de basis een uitkeringsovereenkomst. De variant met persoonlijk pensioenvermogen is een premieovereenkomst.

In de Perspectiefnota gaf het kabinet een brede schets van een toekomstbestendig pensioenstelsel. Daarbij ging het kabinet in op diverse onderdelen, zoals:

  • de aard van de pensioenregeling

  • de mate van risicodeling

  • de overgang naar een actuarieel ‘faire’ opbouw

  • maatwerk en keuzevrijheid

  • de positie van zzp’ers.

Daarnaast benadrukte het kabinet het herstel van vertrouwen in het pensioenstelsel.

Stelseldiscussie bij PFZW

In 2016 zijn nieuwe stappen gezet op weg naar een nieuw Nederlands pensioenstelsel. De SER, het kabinet en de Pensioenfederatie hebben onderzoek gedaan naar een mogelijk nieuw pensioencontract. Dat moet aan de ene kant een adequaat antwoord bieden op de ontwikkelingen in economie, demografie, maatschappij en arbeidsmarkt en aan de andere kant de waardevolle elementen van het huidige pensioencontract zoveel mogelijk behouden. PFZW heeft intensief bijgedragen aan de diverse onderzoeken en al in een eerder stadium zeven waarden geformuleerd (zie kader). Met de verkiezingen en de daarop volgende kabinetsformatie staat 2017 in het teken van het maken van keuzes, zowel landelijk als op de eigen bestuurstafel. PFZW zal zijn bijdrage blijven leveren in het landelijke debat en bij het maken van keuzes steeds blijven toetsen aan de eigen waarden.

PFZW’s zeven waarden bij het vormgeven van een nieuw pensioencontract:

  • beschermen tegen het onvoldoende zelf regelen van een risico dat je anders niet kunt dragen

  • delen van risico’s binnen én tussen generaties

  • samen zorgdragen door werkgevers en werknemers voor voldoende premie

  • behalen van beste resultaat door beleggen op de lange termijn

  • organiseren van kostenbeheersing door schaalgrootte, eenvoud en het werken zonder winstoogmerk

  • behalen van de beste voordelen door een verplicht pensioen

  • realiseren van stabiliteit onder andere in premie en pensioenuitkering

Deze waarden zijn leidend bij de afweging om tot een nieuw pensioencontract te komen. Dat geldt ook voor de inbreng die PFZW leverde in de werkgroepen van de Commissie Langejan van de Pensioenfederatie. Deze commissie heeft de opdracht om de prototypen van de SER-varianten nader te analyseren en door te rekenen.

Kern hierbij is het toetsen van de twee prototypen in de praktijk. Hierbij waren er vier aandachtsgebieden: juridisch, financieel, communicatie en uitvoering. De uitkomst van dit onderzoek is dat de prototypen in de praktijk werken. Wel kunnen beide nog verder worden verbeterd. Het streven is dat sociale partners in het voorjaar van 2017 met een breed gedragen voorstel voor een nieuw pensioencontract komen.