Economie en financiële markten

Economische zorgen en verkiezingsuitslagen

De eerste maanden van 2016 kenmerkten zich vooral door zorgen over de economie in verschillende delen van de wereld. In de Verenigde Staten (VS) ontstond angst voor een recessie, terwijl in China een mogelijk sterke afkoeling van de groei (een ‘harde landing’) voor onrust zorgde. In Europa waren de ogen niet zozeer gericht op de economische groei, maar meer op de ontwikkeling van de prijzen. Ondanks een steeds ruimer monetair beleid van de Europese Centrale Bank om de economie en daarmee de inflatie te stimuleren, daalden de prijzen in de eerste helft van het jaar.

In de lente van 2016 verbeterden de economische vooruitzichten wereldwijd. Vooral als gevolg van hogere olieprijzen kwam enkele maanden later ook een eind aan de periode van deflatie in Europa.

De tweede helft van 2016 bepaalden vooral politieke gebeurtenissen de ontwikkelingen op financiële markten. Eind juni 2016 stemden de Britten voor een vertrek uit de Europese Unie. In november 2016 won Donald Trump de presidentsverkiezingen in de VS. In december stuurden de Italianen hun premier naar huis door ‘nee’ te stemmen in een referendum over een herziening van de grondwet. Alle drie deze gebeurtenissen worden gezien als een overwinning van populisten, die ertoe kan leiden dat een jarenlange trend van globalisering langzaam ten einde komt.

Financiële markten

Ondanks een matige start door de zorgen over de economische groei en de Europese inflatie, hebben de meeste financiële markten een goed jaar achter de rug. Zo boekten aandelenmarkten gemiddeld een winst van circa 13%, waarbij de beste rendementen in opkomende markten en de VS werden behaald.

Rentes eindigden het jaar enkele tienden procentpunten lager vergeleken met de start van 2016. De eerste helft van 2016 daalden de rentes bijna een procentpunt. De terugkeer van inflatie in Europa en de impact van verwachte extra overheidsbestedingen van Trump op de prijzen zorgden voor een stijging van de rentes in de laatste weken van het jaar.

Beleggingen in krediet zorgden voor positieve rendementen. In Europa was de lagere rente de voornaamste drijfveer, in de VS de daling van de credit spreads. Samen met aandelen opkomende markten behoorde Amerikaanse high yield-beleggingen tot de best presterende beleggingscategorieën in 2016.

Veel grondstoffen stegen in prijs. Dit had een positieve impact op rendementen op grondstoffenbeleggingen.

De euro gaf vooral na de verkiezing van Trump terrein prijs op de dollar. De eurodollarkoers daalde gedurende 2016 van 1,09 naar 1,06.