10 Technische voorzieningen

Onder de technische voorzieningen wordt verantwoord de voorziening pensioenverplichtingen risico pensioenfonds uit hoofde van de pensioenregeling,de overige technische voorzieningen (AP-regeling) en de voorziening voor netto pensioen voor risico fonds.

(bedragen x € 1 miljoen)

2017

2016

   

Voorziening pensioenverplichtingen risico pensioenfonds

194.253

194.260

Overige technische voorzieningen

960

929

Voorziening netto pensioen

1

1

   

Stand eind van het jaar

195.214

195.190

    De voorziening netto pensioen bestaat uit ingegaan nettopartnerpensioen en in 2016 het niet-ingegaan netto-ouderdomspensioen voor risico van het fonds

    De voorziening pensioenverplichtingen risico pensioenfonds is als volgt samengesteld:

    (bedragen x € 1 miljoen)

    2017

    2016

       

    Niet ingegaan pensioen

      

    Actieve deelnemers

    97.211

    97.163

    Gewezen deelnemers

    26.781

    26.735

    Arbeidsongeschikten

    10.926

    11.228

    Niet ingegaan partnerpensioen

    8.539

    8.667

       

    Ingegaan pensioen

      

    Ouderdomspensioen, Flexpensioen

    41.709

    41.447

    Partnerpensioen

    5.216

    5.129

    Wezenpensioen

    64

    84

       

    Administratie- en excassokosten

    3.807

    3.807

       

    Totaal

    194.253

    194.260

      De overige technische voorzieningen zijn als volgt samengesteld:

      (bedragen x € 1 miljoen)

      2017

      2016

         

      Ingegaan arbeidsongeschiktheidspensioen

      762

      810

      Niet ingegaan arbeidsongeschiktheidspensioen

      171

      97

      Administratie- en excassokosten

      27

      22

         

      Totaal

      960

      929

        De mutaties in de technische voorzieningen zijn als volgt:

        (bedragen x € 1 miljoen)

        Pensioen-
        verplichtingen
        risico
        pensioenfonds

        Overige
        technische
        voorzieningen

        Totaal
        2017

        Totaal
        2016

             

        Stand begin van het jaar

        194.261

        929

        195.190

        172.825

             

        Pensioenopbouw

            

        Actieven

        5.806

        -

        5.806

        4.800

        Premievrije pensioenopbouw AO

        243

        -

        243

        178

        Ingegaan nabestaandenpensioen

        184

        -

        184

        178

        Onvoorwaardelijke NFP-compensatierechten

        220

        -

        220

        209

        Onverdiende premiebijdragen voor nieuwe ziektegevallen

        -

        65

        65

        47

        Indexering of verlaging

        -

        -

        -

        -

        Rentetoevoeging/(onttrekking)

        (425)

        (2)

        (427)

        (105)

        Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten

        (3.399)

        (77)

        (3.476)

        (3.241)

        Wijziging marktrente

        (2.650)

        (3)

        (2.653)

        18.728

        Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten

        -

        -

        -

        -

        Aanpassing actuariele grondslagen pensioenregeling

        62

        49

        111

        1.381

        Overige mutaties

        (48)

        (1)

        (49)

        190

             

        Stand eind van het jaar

        194.254

        960

        195.214

        195.190

        Pensioenopbouw

        Onder pensioenopbouw wordt de actuarieel berekende waarde van de diensttijdopbouw van de nominale rechten op ouderdomspensioen, inclusief premievrije pensioenopbouw van nieuwe arbeidsongeschikten, compensatierechten en ingang nabestaandenpensioen opgenomen.

        Indexering of verlaging

        Het bestuur heeft op 9 november 2017 besloten de nominale rechten niet te indexeren per 1 januari 2018. Per 1 januari 2017 werd ook niet geindexeerd.

        Per balansdatum hoeven de opgebouwde rechten niet verlaagd te worden.

        Rentetoevoeging

        De rentetoevoeging betreft de verhoging/verlaging van de technische voorzieningen op basis van de éénjaarsrente in de door DNB gepubliceerde rentetermijnstructuur aan het begin van het verslagjaar. Voor het boekjaar 2017 bedraagt deze rente circa -/-0,2% (2016: circa -/-0,1%).

        Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten

        Dit betreft de op de actuariële grondslagen verwachte afname van de technische voorzieningen voor het doen van uitkeringen en het betalen van de pensioenuitvoeringskosten.

        Wijziging marktrente

        De waarde van de pensioenverplichtingen verandert onder invloed van wijzigingen in de marktrente.

        Pensioenverplichtingen risico pensioenfonds

         

        2017

        2016

        Modified duration (in jaren)

        21,2

        21,5

        Gemiddelde lange rente

        1,6%

        1,4%

          Overige technische voorzieningen

           

          2017

          2016

          Modified duration (in jaren)

          7,7

          8,0

          Gemiddelde lange rente

          1,0%

          0,8%

            Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten

            De waarde van de pensioenverplichtingen verandert door de actuariële inkomende en uitgaande waardeoverdrachten.

            Aanpassing actuariële grondslagen pensioenregeling

            De actuariële grondslagen zijn de uitgangspunten en veronderstellingen waarop de berekening van de technische voorzieningen is gebaseerd. Onder aanpassing actuariële grondslagen wordt het effect van aanpassing van de bestandsgrondslagen, economische grondslagen en kostengrondslagen op de technische voorzieningen opgenomen. In paragraaf 28 worden deze aanpassingen verder toegelicht.

            Overige mutaties pensioenregeling

            Onder de overige mutaties worden de actuariële baten en lasten verantwoord die niet onder één van de andere categorieën kunnen worden gerubriceerd.