3.4 Vastrentende waarden

De samenstelling en het verloop van de post vastrentende waarden zijn als volgt:

 

Balans-

  

Waarde-

Balans-

 

waarde

  

verande-

waarde

(bedragen x € 1 miljoen)

begin jaar

Aankopen

Verkopen

ringen

eind jaar

      

Beleggingen voor risico pensioenfonds

     

Leningen

1.653

710

(57)

28

2.334

Obligaties

70.594

16.851

(10.869)

165

76.741

Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

72.247

17.561

(10.926)

193

79.075

      

Geldmarktbeleggingen

15.927

   

12.040

Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

88.174

   

91.115

      

Beleggingen voor risico deelnemer

     

Leningen

-

-

-

-

-

Obligaties

22

5

(3)

-

24

Subtotaal (exclusief Geldmarktbeleggingen)

22

5

(3)

-

24

      

Geldmarktbeleggingen

8

   

4

Subtotaal (inclusief Geldmarktbeleggingen)

30

   

28

      

Totaal 2018

88.204

   

91.143

Totaal 2017

78.699

   

88.204

Van de obligatiebeleggingen is € 16.144 miljoen (2017: € 15.489 miljoen) belegd in PGGM beleggingsfondsen. PFZW past voor zover mogelijk in de toelichtingen het verslaggevingsbeginsel 'look through' toe. Als onderdeel van de post aankopen zijn de in-kind beleggingen opgenomen ad € 263,4 miljoen welke door Stichting Pensioenfonds Tandtechniek als onderdeel van de koopsom zijn overgedragen aan PFZW.

De samenstelling van de leningen en obligaties naar contractuele resterende looptijd per balansdatum is als volgt:

2018

    
     

(bedragen x € 1 miljoen)

< 1 jaar

1-5 jaar

> 5 jaar

Totaal

     

Leningen en obligaties

6.156

20.977

51.966

79.099

     

2017

    
     

(bedragen x € 1 miljoen)

< 1 jaar

1-5 jaar

> 5 jaar

Totaal

     

Leningen en obligaties

2.694

23.850

45.725

72.269

    De kredietwaardigheid van de leningen en obligaties per balansdatum kan als volgt worden weergegeven:

     

    2018

    2017

    AAA-rating

    37%

    38%

    AA-rating

    29%

    25%

    A-rating

    7%

    6%

    BBB-rating

    10%

    10%

    BB- en lagere rating

    8%

    10%

    Geen rating

    9%

    11%

       

    Totaal

    100%

    100%

      Leningen

      In de post leningen zijn begrepen beleggingen in hypothecaire leningen, participaties in een mezzaninefonds en participaties in hedge funds die overwegend beleggen in leningen.

      De samenstelling van de leningen naar rentevoet per balansdatum is als volgt:

      (bedragen x € 1 miljoen)

      2018

      2017

         

      Leningen met vaste rente

      2.239

      1.511

      Leningen met variabele rente

      -

      1

      Inflation linked leningen

      6

      12

      Overige leningen

      89

      129

         

      Totaal

      2.334

      1.653

        Beleggingen in hypothecaire leningen zijn opgenomen onder de leningen met vaste rente. Afgelopen jaar is de allocatie naar hypotheken uitgebreid van 0,7% naar 1,0%. Dit heeft mede geresulteerd in de stijging van € 1.511 miljoen naar € 2.239 miljoen.

        Obligaties

        Onder obligaties zijn beursgenoteerde obligaties en participaties of aandelen in niet-beursgenoteerde beleggingsinstellingen die overwegend in beursgenoteerde obligaties beleggen, verantwoord.

        De samenstelling van de obligaties naar rentevoet per balansdatum is als volgt:

        (bedragen x € 1 miljoen)

        2018

        2017

           

        Obligaties met vaste rente

        61.051

        55.167

        Obligaties met variabele rente

        2.604

        2.472

        Inflatieobligaties

        7.443

        7.813

        Credit risk sharing transactions

        5.667

        5.164

           

        Totaal

        76.765

        70.616

          De portefeuille credit risk sharing transactions bestaat uit private gestructureerde kredietrisico delende contracten. Dit zijn transacties waarin PFZW het kredietrisico met betrekking tot specifieke leningportefeuilles van tegenpartijen (banken) gedeeltelijk overneemt. Met deze transacties maken de banken een deel van hun kapitaal vrij, omdat een deel van de potentiële verliezen op de portefeuille wordt gedekt door PFZW. PFZW ontvangt hiervoor een vergoeding. De nominale waarde bedraagt € 5.716 miljoen (2017: € 5.570 miljoen). Dit vertegenwoordigt het bedrag dat aan kredietrisico wordt gelopen. De credit risk sharing transacties zijn op twee manieren gestructureerd, via een credit linked note ('CLN-structuur') of via een kredietderivaat c.q. een credit default swap ('CDS-structuur').

          Een inflatieobligatie is een obligatie die gekoppeld is aan inflatie. Evenals bij gewone obligaties, kredieten of leningen, hangt de waarde van een inflatieobligatie direct samen met de nominale rente. De waarde van de hoofdsom van een inflatieobligatie is geïndexeerd, waardoor zowel de couponbetaling, als de eindbetaling van de hoofdsom van de inflatie afhankelijk is.

          De indeling naar staats- en bedrijfsobligaties per balansdatum is als volgt:

          (bedragen x € 1 miljoen)

          2018

          2017

             

          Staatsobligaties

          58.926

          51.859

          Bedrijfsobligaties

          17.839

          18.757

             

          Totaal

          76.765

          70.616

            Geldmarktbeleggingen

            In de post geldmarktbeleggingen zijn begrepen het saldo van bankrekeningen en geldmarktinstrumenten.

            De samenstelling van de geldmarktbeleggingen per balansdatum is als volgt:

            (bedragen x € 1 miljoen)

             

            2018

             

            2017

                 

            Banktegoeden in rekening-courant

            87

             

            123

             
                 

            Totaal liquide middelen

             

            87

             

            123

                 

            Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V.

            11.957

             

            15.812

             
                 

            Subtotaal

             

            11.957

             

            15.812

                 

            Totaal

             

            12.044

             

            15.935

              Van de liquide middelen staat een bedrag van € 2 miljoen (ultimo 2017: € 19 miljoen) niet ter vrije beschikking. Dit betreft saldi op margin accounts die worden aangehouden in verband met futureposities.

              PGGM Vermogensbeheer B.V. is de door het fonds aangestelde vermogensbeheerder, die ook voor andere pensioenfondsen en de beleggingsinstellingen van PGGM de vermogensbeheerder is. Voor het fonds en de overige pensioenfondsen en beleggingsinstellingen die een daartoe strekkend mandaat hebben afgegeven, voert PGGM Vermogensbeheer B.V. het treasurymanagement in gezamenlijkheid uit. Voor de uitvoering van dit gezamenlijke beheer houdt PGGM Vermogensbeheer B.V. op naam van PGGM Treasury B.V. bankrekeningen en geldmarktinstrumenten aan voor rekening en risico van haar opdrachtgevers. Als gevolg hiervan ligt het economisch eigendom van bedoelde bankrekeningen en geldmarktinstrumenten bij de opdrachtgevers van PGGM Vermogensbeheer B.V. en ligt het juridisch eigendom bij PGGM Treasury B.V.

              Belangrijkste reden voor de oprichting van PGGM Treasury B.V. is het behoud van de voordelen van gecentraliseerde treasury-activiteiten. Om meerdere pensioenfondsen als klant te kunnen bedienen, heeft PGGM beleggingsfondsen opgericht. Hierdoor zijn de beleggingen juridisch van elkaar gescheiden en is het noodzakelijk om ten behoeve van effectief liquiditeitsmanagement de treasury-activiteiten via een aparte juridische entiteit te centraliseren. Andere belangrijke voordelen van de gecentraliseerde treasury-activiteiten zijn risicoreductie en lagere kosten.

              Ultimo verslagperiode gaat het om een vordering van € 11.957 miljoen (ultimo 2017: € 15.812 miljoen) waarvan PFZW alleen het economisch eigendom houdt. Dit bedrag is gepresenteerd onder Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V. voor rekening en risico van PFZW. De voordelen, zoals netting en rentecompensatie, die met dit gezamenlijke beheer behaald worden, worden naar rato van het absolute belang in de gezamenlijkheid over de participanten van PGGM Treasury B.V. verdeeld.

              Het saldo aan geldmarktinstrumenten ultimo verslagperiode bestaat grotendeels uit ontvangen collateral in de vorm van cash. Door de afgenomen waarde van de derivatenposities van PFZW is het aandeel van het collateral in cash binnen de geldmarktbeleggingen afgenomen naar € 10.209 miljoen ultimo verslagperiode (ultimo 2017: € 9.385 miljoen). 

              De samenstelling van het saldo van de balanspost Bankrekeningen en geldmarktinstrumenten op naam van PGGM Treasury B.V. per balansdatum is als volgt:

                

              2018

               

              2017

              Obligaties

              59%

               

              64%

               

              Derivaten

              0%

               

              0%

               

              Callgelden bij banken

              0%

               

              0%

               

              Deposito's bij banken

              14%

               

              14%

               

              Liquiditeitsfondsen

              15%

               

              11%

               

              Vorderingen uit hoofde van reverse repo's

              13%

               

              15%

               

              Vordering uit hoofde van beleggingsactiviteiten

              0%

               

              0%

               
                   

              Totaal bezittingen

               

              101%

               

              104%

              Schulden uit hoofde van beleggingsactiviteiten

              0%

               

              (3%)

               

              Schulden uit hoofde van repo's

              0%

               

              (1%)

               

              Schulden in rekening-courant aan PTBV activiteiten

              (1%)

               

              0%

               
                   

              Totaal schulden

               

              (1%)

               

              (4%)

                   

              Totaal

               

              100%

               

              100%

                Omdat binnen PGGM Treasury B.V. naar weinig renterisico wordt gestreefd, wordt van de obligaties het renterisico gereduceerd door gebruik te maken van rente swaps met een beperkte looptijd. De swaps zijn verantwoord onder derivaten.

                De vorderingen uit hoofde van reverse repo’s hebben betrekking op verstrekte liquiditeiten waarvoor onderpand in de vorm van obligaties met minimaal een AA-rating en liquide middelen is verkregen. De vorderingen hebben overwegend een kortlopend karakter.

                De geldmarktbeleggingen zijn liquide, mede omdat een groot gedeelte van de kaspositie het collateral is op de rentederivaten. Wanneer de rente stijgt, dalen de derivaten in waarde en moet het ontvangen collateral direct worden terugbetaald. Daarom is de gemiddelde looptijd van beleggingen kort: tot maximaal één maand en zijn de obligaties vrijwel allemaal vrij verhandelbaar of uit te lenen.