10 Technische voorzieningen

Onder de technische voorzieningen worden verantwoord de voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds uit hoofde van de pensioenregeling, de overige technische voorzieningen (AP-regeling) en de voorziening nettopensioen voor risico pensioenfonds.

(bedragen x € 1 miljoen)

2018

2017

   

Voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds

203.130

194.253

Overige technische voorzieningen

980

960

Voorziening nettopensioen voor risico pensioenfonds

1

1

   

Stand eind van het jaar

204.111

195.214

    De voorziening nettopensioen bestaat uit ingegaan nettopartnerpensioen.

    De voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds is als volgt samengesteld:

    (bedragen x € 1 miljoen)

    2018

    2017

       

    Niet ingegaan ouderdomspensioen

      

    Actieve deelnemers

    100.054

    97.211

    Gewezen deelnemers

    28.422

    26.781

    Arbeidsongeschikten

    11.442

    10.926

       

    Niet ingegaan nabestaandenpensioen

      

    Actieve deelnemers

    3.619

    3.460

    Gewezen deelnemers

    1.118

    1.050

    Arbeidsongeschikten

    562

    545

    Gepensioneerden

    3.701

    3.501

       

    Ingegaan pensioen

      

    Ouderdomspensioen, Flexpensioen

    44.686

    41.709

    Partnerpensioen

    5.497

    5.216

    Wezenpensioen

    47

    47

       

    Administratie- en excassokosten

    3.982

    3.807

       

    Totaal

    203.130

    194.253

      De overige technische voorzieningen zijn als volgt samengesteld:

      (bedragen x € 1 miljoen)

      2018

      2017

         

      Ingegaan arbeidsongeschiktheidspensioen

      784

      762

      Niet ingegaan arbeidsongeschiktheidspensioen

      170

      171

      Administratie- en excassokosten

      26

      27

         

      Totaal

      980

      960

        De mutaties in de technische voorzieningen zijn als volgt:

        1)

        Pensioen-

           
         

        verplichtingen

        Overige

          
         

        voor risico

        technische

        Totaal

        Totaal

        (bedragen x € 1 miljoen)

        pensioenfonds

        voorzieningen

        2018

        2017

             

        Stand begin van het jaar

        194.254

        960

        195.214

        195.190

             

        Pensioenopbouw

            

        Actieven

        5.521

        -

        5.521

        5.806

        Premievrije pensioenopbouw AO

        308

        -

        308

        243

        Ingegaan nabestaandenpensioen

        181

        -

        181

        184

        Onvoorwaardelijke VPL-compensatierechten

        201

        -

        201

        220

        Onverdiende premiebijdragen voor nieuwe ziektegevallen

        -

        89

        89

        65

        Indexering of verlaging

        -

        -

        -

        -

        Rentetoevoeging/(onttrekking)

        (509)

        (2)

        (511)

        (427)

        Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten

        (3.659)

        (80)

        (3.739)

        (3.476)

        Wijziging marktrente

        9.406

        16

        9.422

        (2.653)

        Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten

        645

        -

        645

        -

        Aanpassing actuariële grondslagen pensioenregeling

        (3.334)

        (21)

        (3.355)

        111

        Overige mutaties

        117

        18

        135

        (49)

             

        Stand eind van het jaar

        203.131

        980

        204.111

        195.214

        • 1 Pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds is inclusief voorziening Netto partnerpensioen voor risico pensioenfonds

        Pensioenopbouw

        Onder pensioenopbouw wordt de actuarieel berekende waarde van de diensttijdopbouw van de nominale rechten op ouderdomspensioen, inclusief premievrije pensioenopbouw van nieuwe arbeidsongeschikten, compensatierechten en ingang nabestaandenpensioen opgenomen.

        Indexering of verlaging

        Het bestuur heeft op 8 november 2018 besloten de nominale rechten niet te indexeren per 1 januari 2018. Per 1 januari 2018 werd ook niet geïndexeerd.

        Per balansdatum hoeven de opgebouwde rechten niet verlaagd te worden.

        Rentetoevoeging

        De rentetoevoeging betreft de verhoging/verlaging van de technische voorzieningen op basis van de éénjaarsrente in de door DNB gepubliceerde rentetermijnstructuur aan het begin van het verslagjaar. Voor het boekjaar 2018 bedraagt deze rente circa -/-0,3% (2017: circa -/-0,2%).

        Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten

        Dit betreft de op de actuariële grondslagen verwachte afname van de technische voorzieningen voor het doen van uitkeringen en het betalen van de pensioenuitvoeringskosten.

        Wijziging marktrente

        De waarde van de pensioenverplichtingen verandert onder invloed van wijzigingen in de marktrente.

        Pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds

         

        2018

        2017

        Modified duration (in jaren)

        20,9

        21,2

        Gemiddelde lange rente

        1,4%

        1,6%

          Overige technische voorzieningen

           

          2018

          2017

          Modified duration (in jaren)

          7,7

          7,7

          Gemiddelde lange rente

          0,9%

          1,0%

            Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten

            De waarde van de pensioenverplichtingen verandert door de inkomende en uitgaande waardeoverdrachten berekend op basis van actuariële uitgangspunten.

            Aanpassing actuariële grondslagen pensioenregeling

            De actuariële grondslagen zijn de uitgangspunten en veronderstellingen waarop de berekening van de technische voorzieningen is gebaseerd. Onder aanpassing actuariële grondslagen wordt het effect van aanpassing van de bestandsgrondslagen, economische grondslagen en kostengrondslagen op de technische voorzieningen opgenomen. In paragraaf 28 worden deze aanpassingen verder toegelicht.

            Overige mutaties pensioenregeling

            Onder de overige mutaties worden de mutaties van de voorziening verantwoord die niet onder één van de andere categorieën kunnen worden gerubriceerd.