Speerpunt 3: Vergroten van onze verantwoordelijkheid naar de samenleving

Doelstellingen voor 2018

Zonder concessies te doen aan rendement en risico’s streefde PFZW in 2018 voor het speerpunt ‘Vergroten van onze verantwoordelijkheid naar de samenleving’ de volgende drie doelstellingen na:

  1. Het verduurzamen van de beleggingsportefeuille.

  2. Het vergroten van onze aanwezigheid in Nederland.

  3. Het oplossen van de financieringsvraagstukken in de sector zorg en welzijn door beleggen.

Het verduurzamen van onze beleggingsportefeuille

Verdere stappen op weg naar 2020

De primaire verantwoordelijkheid van PFZW is de zorg voor een goed pensioen - nu en in de toekomst. PFZW voelt daarbij óók verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een leefbare, duurzame wereld, waarin de deelnemers dit pensioen ontvangen. Daarbij zijn het beleggingskader van PFZW en het Beleggingsbeleid 2020 belangrijk voor de vormgeving van het beleggingsbeleid en de beleggingsportefeuille.

Waar PFZW in belegt, moet passen bij de identiteit van ons pensioenfonds en bij onze deelnemers. PFZW belegt niet in productgroepen, waarvan wij vinden dat ze niet passen bij onze identiteit als pensioenfonds voor de sector zorg en welzijn. Deze productgroepen zijn controversiële wapens en tabaksproducten. Daarnaast houdt PFZW zich aan de wettelijke uitsluitingen als gevolg van sancties van de Verenigde Naties (VN) en de Europese Unie (EU).

In 2018 werd voortgang geboekt bij verschillende beleidsinitiatieven die zijn opgesteld in het kader van het Beleggingsbeleid 2020. PFZW is een grote belegger en kan daarin zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid vervullen. Dat doen we bijvoorbeeld door het verder verduurzamen van onze beleggingsportefeuille zonder concessies te doen aan rendement en risico’s. Onze focus ligt op de volgende aandachtsgebieden: (1) klimaatverandering, vervuiling en uitstoot; (2) waterschaarste; (3) voedselzekerheid; (4) gezondheidszorg; (5) mensenrechten; (6) goed ondernemingsbestuur; (7) stabiel financieel stelsel.

We hebben een aantal beleidsinitiatieven geformuleerd die gericht zijn op duurzaamheid. Hieronder geven we een overzicht van de voortgang op deze initiatieven.

In 2018 heeft PFZW het verantwoord beleggen beleid verder ontwikkeld. We hebben vastgelegd wat we wensen te bereiken met verantwoord beleggen, welke instrumenten hiervoor worden ingezet en op welke overtuigingen dit is gebaseerd. Dit beleidsstuk biedt een kader voor nadere invulling van beleid en uitvoering voor verantwoord beleggen. Dit is randvoorwaardelijk voor een meer doelmatige invulling met meer focus in verantwoord beleggen. Dit nieuwe beleidskader is beter uitlegbaar naar deelnemers en stakeholders. Door de toevoegingen en wijzigingen is het overkoepelende beleid verbreed naar de OESO-richtlijnen conform en in lijn met de conceptteksten van het IMVB-convenant dat we in 2018 hebben ondertekend.

Verviervoudig de positieve duurzaamheidsbijdrage

Beleggen in Oplossingen (BiO)
Wij beleggen in oplossingen voor klimaatverandering, waterschaarste, gezondheidszorg en voedselzekerheid. Recente voorbeelden van BiO-beleggingen zijn directe investeringen in spoorweginfrastructuur, openbaar vervoer en zonne-energie. We hebben de ambitie om onze beleggingen die bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken te verviervoudigen van € 5 miljard in 2015 naar tenminste € 20 miljard in 2020.

Met het huidige beleid verwachten we in 2020 uit te komen op circa € 16 miljard aan beleggingen. Omdat de voorwaarde is dat deze beleggingen wel moeten voldoen aan de bestaande risico-rendements eisen. Het is voor de beleggingsteams een uitdaging om binnen de bestaande mandaten goede investeringen te vinden die zowel een goed financieel rendement hebben alsmede bijdragen aan oplossingen voor de gekozen thema's.

Hierdoor is de verwachting dat de initiële doelstelling voor 2020 (€ 20 miljard) niet wordt gehaald binnen de huidige mandaten.

Eind 2018 heeft PFZW € 13,8 miljard aan beleggingen die bijdragen aan dergelijke oplossingen, € 2 miljard van deze beleggingen zijn nieuw in 2018. 

In 2018 zijn er onder andere nieuwe beleggingen gedaan in oplossingen op het gebied van klimaat. We hebben een groene obligatie gekocht van Royal Schiphol Group waarmee het elektrificeren van grondtransport en energievoorzieningen en de aanleg van een nieuwe pier en terminal volgens een hoge duurzaamheidsstandaard worden gefinancierd. Hiermee dragen we bij aan het financieren van de energietransitie.

Ook hebben we aandelen in Suez Water Resources gekocht. Het Amerikaanse bedrijf voorziet 2,1 miljoen mensen van drinkwater en is daarmee een van de grootste particuliere waterbedrijven van de VS.

In 2018 hebben we in kaart gebracht hoe het pensioengeld van onze deelnemers bijdraagt aan de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN, de Sustainable Development Goals (SDG’s). Eind 2017 hadden we € 32,3 miljard belegd in bedrijven en projecten die bijdragen aan duurzame ontwikkeling. Dit is ruim 16 procent van het totaal belegde vermogen. We noemen deze beleggingen SDI: Sustainable Development Investments. Lees meer over onze SDI’s in het Duurzaam beleggen jaarbericht 2018 (link).

De maatschappelijke impact van onze Beleggingen in Oplossingen
Naast de financiële bijdrage aan oplossingen (euro’s belegd vermogen) berekent onze uitvoeringsorganisatie de maatschappelijke impact van deze beleggingen. We willen weten wat de tastbare impact (in absolute eenheden zoals kilo’s vermeden CO2-emissies, of aantallen verlengde mensenlevens) van onze beleggingen is. Dit is essentieel, zowel voor begrijpelijke communicatie van de positieve impact van de pensioenbeleggingen als voor de geloofwaardigheid van het beleggen met impact.

Halveer de negatieve voetafdruk van de portefeuille

We willen de klimaatrisico’s in onze portefeuille waar mogelijk beperken. Ons doel is dat in 2020 de CO2-uitstoot van onze beleggingen de helft minder is dan in 2015. Sinds 2016 verkopen we aandelen van de meest CO2-intensieve bedrijven in de meest vervuilende sectoren: nutsvoorzieningen, energie en materialen (circa 70% van de totale voetafdruk komt van ondernemingen in deze sectoren). Het vrijgekomen kapitaal herbeleggen we in aandelen van de CO2-efficiëntere ondernemingen binnen deze drie sectoren.

De CO2-voetafdruk is sinds de nulmeting eind 2014 verlaagd van 339 ton CO2 per miljoen dollar bedrijfsomzet tot 240 ton eind 2018. Dit betreft naast de eigen CO2-uitstoot van de onderneming (scope 1) ook het elektriciteitsverbruik (scope 2) en de CO2- uitstoot van de toeleveranciers (scope 3).

Ook moedigen we beleggingsfondsen en ondernemingen in de vastgoedportefeuilles aan hun CO2-uitstoot te verminderen. Steeds meer van onze beleggingen worden door GRESB aangemerkt als Green Star, de categorie die de meeste aandacht aan duurzaamheid besteedt.

Integreer duurzaamheid systematisch in alle stappen van het beleggingsproces

Het derde duurzaamheidsinitiatief uit het Beleggingsbeleid 2020 betreft het volledig integreren van ESG-factoren in alle beleggingen. Dit zijn factoren op het gebied van milieu, sociale omstandigheden en goed ondernemingsbestuur.

PFZW heeft een langetermijnbeleggingsbeleid, dat erop gericht is om de deelnemers een goed pensioen te bieden tegen een betaalbare premie. Het beleid is gebaseerd op de langetermijnpensioenverplichtingen. We maken steeds een afweging tussen rendement en risico. Bij deze risicoanalyse worden ook ESG-factoren meegenomen. Door deze risico’s en kansen te integreren in het investeringsproces komen we tot een beter risicogewogen rendement.

Om te beoordelen of ESG-factoren voor een specifieke belegging relevant zijn, zijn processen ingericht die bij alle beleggingen worden doorlopen. ESG-factoren zijn daardoor geen ad hoc-onderdeel meer, maar een geïntegreerd onderdeel van het beleggingsproces. De aanpak verschilt per beleggingscategorie. Dit verschil wordt veroorzaakt door de mate van invloed op het beleggingsproces, bijvoorbeeld of het extern of intern wordt beheerd. Daarnaast maakt het verschil of het om passieve of actieve beleggingsstrategieën gaat.

Dit jaar zijn de fysieke klimaatrisico’s zoals overstromingen en extreem weer in kaart gebracht voor de vastgoedportefeuilles. Daarnaast is er een ESG-risicoraamwerk ontwikkeld waarmee we binnen alle beleggingscategorieën een beoordeling maken van de ESG-risicoscore.

Actief aandeelhouderschap

Via onze stem- en engagementactiviteiten spreken we bedrijven en marktpartijen aan op hun beleid en activiteiten, als ze in onze ogen onvoldoende rekening houden met milieu en maatschappij. Via deze dialoog proberen wij verbeteringen op ESG-gebied te realiseren.

Het vergroten van de aanwezigheid in Nederland

We voelen een verantwoordelijkheid als het gaat om beleggingen in eigen land. Een sterke en duurzame Nederlandse economie draagt bij aan een waardevolle toekomst voor onze deelnemers.

De beleggingen in Nederland, inclusief staatsobligaties, bedroegen in 2018 € 16,4 miljard. Dit is 8,2% van het belegd vermogen. Zonder staatsobligaties belegt PFZW circa € 6,6 miljard in Nederland. Dat is 3,3% (2017 3,1%) van het belegd vermogen.

Het oplossen van financieringsvraagstukken in de sector zorg en welzijn door beleggen

Wereldwijd belegt PFZW € 8,7 miljard van zijn vermogen in de zorgsector. Dit is 4,3 % van het belegd vermogen. De doelstelling is binding met de sector zorg en welzijn. Daartoe gaat PFZW in 2019 met de sector in gesprek over vraagstukken. Verder wordt er aan oplossingen voor de sector gewerkt binnen de beleggingsportefeuille.

Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD)

In september 2018 publiceerde de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) haar eerste statusrapport. Het rapport bevat een overzicht van de huidige stand van klimaatrapportages en biedt handvatten om opstellers te helpen bij het implementeren van de aanbevelingen.

De TCFD concludeert dat bedrijven op de goede weg zijn met klimaatrapportages, maar ook dat er – conform verwachting – nog flinke stappen moeten worden gezet, met name op het gebied van scenario-analyse en het vertalen van operationele maatstaven in financiële maatstaven.

Lees het Jaarbericht Duurzaam Beleggen 2018.